Al onze blogs voor Inspiratie Magazine op een rijtje

inspiratiemagazineOp vraag van Fidesco schreven we regelmatig een blogje voor het Inspiratie Magazine.
Al deze blogjes hebben we hier nu gegroepeerd: ze geven een heel klein beetje een beeld van de rijke ervaringen en inzichten die we mochten opdoen na een jaar op missie in Guinee....

 


Thomas en Kerlijn met Fidesco in Guinee

image-2015-06-01De avond valt wanneer we de prachtige mangroves die de stad flankeren zien opduiken. Enkele minuten komen we aan op de internationale luchthaven van Conakry. Een jaar geleden (december 2013) begonnen we aan onze weg van voorbereidingen met Fidesco. Na de kennismakingsavond, een onderscheidingsweekend, de selectieprocedure en de afsluitende vormingssessie kwam het vertrek steeds dichterbij. En opeens was het daar. We werden opgepikt door onze mede-Fidesco-vrijwilligers, en na een vijftiental minuutjes stonden we aan ‘onze nieuwe thuis’ in Conakry.

We, Kerlijn en Thomas, zijn een pasgehuwd koppel uit België. Begin december 2014 trokken we met de Franse ngo ‘Fidesco’ voor een jaar naar Conakry, de hoofdstad van het West-Afrikaanse land Guinee. Fidesco heeft als visie om vrijwilligers uit te zenden naar het project waar ze op basis van hun persoonlijke en professionele competenties het meest kunnen bijdragen. Zo werden wij dus uitgestuurd naar Conakry.

Doorheen de voorbije jaren werden we meer en meer bewust dat onze zorgeloze jeugd en de enorme studie- en ontwikkelingskansen een enorm geschenk zijn, dat ons tal van mogelijkheden biedt. Voor veel mensen zijn dergelijke kansen echter veel minder evident. Dat is dan ook onze drijfveer om ons ten dienste te stellen en een jaar op ontwikkelingsmissie te vertrekken.

Na een fijne avond kennismaken met de twee andere koppels kropen we moe van het reizen en van de eerste indrukken in ons nieuwe bed. Meteen leerden we de Guineaanse nachten kennen: ‘s nachts is het amper minder warm dan overdag (zo’n 25 à 30 graden in plaats van 30 à 35 graden), er is altijd en overal stadslawaai, en vanaf 5u ‘s morgens begint de plaatselijke imam de wijk te wekken. Gelukkig was er die eerste nacht elektriciteit, en zo kon een verfrissende ventilator ons wat slaap gunnen.

Na een inloopperiode begonnen we aan onze missies. Kerlijn is verantwoordelijk voor de apotheek van het dispensarium Saint-Gabriel de Matoto, een eerstelijns-gezondheidspost in de buitenwijken van Conakry. Het dispensarium begon klein maar groeide al snel uit: momenteel worden er zo’n 100.000 patiënten per jaar verzorgd en de materniteit verwelkomt er elk jaar zo’n 1500 geboortes. Elke morgen beginnen we de dag met een gebedsmoment onder het personeel (naast 5 Fidesco-vrijwilligers werken er zo’n 50 Guineanen). Het is heel sterk om zo het werk van elke dag samen met je collega’s in Gods handen te leggen.

Thomas staat in voor het uitbouwen het pastoraal project in de lagere en middelbare school Sainte Marie. Sainte Marie is een katholieke instelling opgestart en bestuurd door Senegalese broeders van Sacré Coeur, maar - zoals in heel het land - is zo’n 85 % van de leerlingen en leerkrachten moslim. De school bestond al vele jaren zonder dat de christelijke identiteit echt z’n plaats kreeg, maar daar wilden de broeders graag veranderingen in brengen. Mijn opdracht is dan ook om met dit pastoraal project een onderwijskader te creëren met sterke evangelische waarden, en om geloofsvorming aan te bieden aan de christelijke leerlingen en leerkrachten.

De komende tijd willen we dan ook graag regelmatig enkele ervaringen met jullie delen.

 


De enorme impact van educatie

thomas-in-gesprek-met-leerlingen-op-schoolVorig jaar, toen we nog rustig in België vertoefden, barstte een enorme (politieke) discussie uit over de hervorming van het Vlaams onderwijssysteem. De drang voor verandering en deze naar nostalgie gingen met elkaar in de clinch. De discussie was fel en uitgebreid. Zeker, het ‘waterval-systeem’ en het feit dat teveel jongeren de middelbare school verlaten zonder diploma, zijn problemen die vragen voor verbetering. Maar tegelijkertijd was ons systeem toch niet slecht? Scoorden we niet in de wereldtop op vlak van onderwijskwaliteit?

Het hele debat maakt duidelijk dat we in België alvast overtuigd zijn van het enorme belang van onderwijs, als fundamenteel deel van een bredere educatie. En ook wij waren hiervan overtuigd.

Een verblijf in Guinee versterkt alleen maar deze overtuiging.

Tijdens de voorbije zes maanden van onze missie hebben we al enorm veel geleerd. Beetje bij beetje krijgen we meer inzicht in de Guineaanse samenleving, en trachten we zo te begrijpen waarom er zoveel misloopt in dit arme land. Steeds meer groeit het besef dat enorm veel terugkomt op een tekort aan educatie. Al voor ons vertrek beseften we dat we blij mogen zijn met de opvoeding en opleidingen die we konden genieten in België. Nu we hier in Guinee leven is dit gevoel alleen maar gegroeid.
Enorm veel moeilijkheden en schrijnende situaties worden veroorzaakt door een gebrek aan voldoende opvoeding. We beseffen het zelf meestal niet, maar veel zaken die wij heel erg vanzelfsprekend vinden zijn ons ooit aangeleerd. Ouders, leerkrachten, opvoeders of jeugdleiders hebben ons doorheen vele jaren enorm veel bijgebracht.

Zo werd me op school gevraagd om actieve vredeseducatie in de school te implementeren. Hoewel ik vroeger eerder sceptisch wat de impact van vredesactiviteiten en -projecten betreft, heb ik mijn mening in de voorbije maanden helemaal moeten veranderen. Meer en meer groeide het besef dat in dit alles educatie een enorme rol speelt. Veel zaken die voor ons ‘logisch’ zijn, hebben we ooit geleerd van onze ouders of leerkrachten. Van kindsbeen af zijn we aangeleerd om “conflicten over koekjes” zonder geweld op te lossen, “respect te hebben voor elk ander kind”, “sorry te zeggen” en “om vergeving te vragen” als we iets fout deden. Het resultaat van deze educatie is dat we vreedzaamheid hoog in het vaandel dragen en het toch aanwezige geweld als “foutief” zullen aanduiden.

Maar ook op het dispensarium waar Kerlijn werkt zien we vele voorbeelden van het belang van educatie. Zo zijn er veel ouders die nooit geleerd hebben wat ‘gezond eten’ voor een kind is, waardoor we naast de ondervoede kinderen ook erg veel slecht-gevoede kinderen moeten verzorgen. Ontzettend veel brandwonden bij kleine kinderen omdat ze rond en tussen de kolenvuurtjes waarop men kookt spelen, en niet geleerd hebben dat ‘rond vuur spelen’ gevaarlijk is.

Kerlijn-op-markt

Tenslotte nog twee voorbeelden uit het dagelijks leven. Het verkeer is een regelrechte chaos met onnodige opstoppingen en veel verkeersslachtoffers tot gevolg, gewoon omdat chauffeurs niet geleerd zijn wat wel en niet kan of veilig is. En op de markt zorgt een gebrek aan inzicht in vraag-en-aanbodmechanismen ervoor dat veel groenten en fruit weggeworpen wordt. Wanneer groenten overrijp zijn en dus snel de deur uit zouden moeten, blijft eenzelfde prijs gelden. Het resultaat is dat iedereen bij het kraampje ernaast versere groenten voor dezelfde prijs koopt, en uiteindelijk de groenten een dag later op de afvalberg terecht komen.

Dit alles is slechts een greep uit talloze voorbeelden. Het zijn stuk voor stuk heel kleine zaken die ons meer en meer doen beseffen dat langdurige ontwikkelingssamenwerking eerst en vooral via educatie moet gaan.

 


De smaak van Afrikaans zout

img-0147Negen maanden Afrika doet iets met een mens. Op ontelbare vlakken, maar eentje springt er misschien toch uit.

Tijdens de vormingssessies die we van Fidesco kregen voor ons vertrek werden we er meerdere keren op voorbereid: er komt een moment dat je het moeilijk krijgt om een positieve kijk te behouden. Het moment waarop je meer en meer beseft dat er toch wel bijzonder veel niet functioneert in het land waar je woont. Het moment waarop je je realiseert dat er teveel onrechtvaardigheid aanwezig is, met ook voor je ogen ronduit walgelijke voorbeelden van corruptie en misbruik.

Je beseft dat de wereld blijkbaar veel meer is dan ‘jouw wereldje’, en dat het plaatje verre van rooskleurig is. En uiteindelijk begin je meer en meer negatief, hopeloos, verontwaardigd, en ontredderd naar de wereld om je heen te kijken. Natuurlijk zijn er ook veel prachtige ervaringen, maar op een bepaald moment wordt het moeilijk om niet te verdrinken onder de negatieve zaken om je heen.

Je mag hier dan wel op voorbereid zijn vanuit de vormingen, toch is er geen ontkomen aan. En dus ook voor ons groeide dit gevoel na enkele maanden in Guinee. Al snel volgde een zekere worsteling en opstandigheid ten opzichte van God: hoe kan Hij dit toestaan? Ja, natuurlijk, “vrije wil” is het theoretisch antwoord. Maar, waarom zijn deze mensen hier geboren, en wij in het ‘blije’ westen? En alhoewel je wel weet dat de theologie voor veel menselijk lijden een ‘goede’ uitleg heeft blijft elk theologisch, intellectueel of menselijk antwoord onvolledig, of roept het op z’n minst een grote weerstand op in het hart.

Hoewel we in ons hart Gods aanwezigheid bleven geloven én ervaren, bleven we achter met een hart en hoofd vol vragen: waar is God in dit alles? is er wel een God in dit alles? en waarom lijkt Hij soms zo ver afwezig?

Maar…

...doorheen de voorbije negen maanden viel ons ook de aanwezigheid van de kerk in allerlei sociale instellingen op. Alhoewel Guinee slechts 5% christenen kent, en de lokale kerk dus bijgevolg zeer klein is, blijkt de beste (eerlijke) gezondheidszorg, educatie (scholen & vorming) en opvang (straatkinderen, wezen, enz.) van het land steeds opnieuw vanuit de kerk komen. Iets wat dan ook enorm erkend en gerespecteerd wordt door alle Guineanen... Deze bijzonder kleine kerk - met de eigen interne problemen en moeilijkheden - heeft dus blijkbaar wel een enorme positieve impact op de samenleving.

Is dit misschien het antwoord op de vraag waar God is in dit alles? Is dit niet éxact waar het evangelie over gaat wanneer Jezus ons oproept om “het zout van de aarde” en “het licht in de wereld” te zijn? De kerk als het lichaam van Christus: de armen en benen van Christus als het ware. Kleine initiatieven, kleine “druppels op een hete plaat”, kleine gebaren,... maar met een enorme impact! Deze vele kleine ‘lichtstralen’ (naast deze vanuit de kerk zijn er natuurlijk nog andere) geven overduidelijk heel veel ‘smaak’ en ‘licht’ aan de Guineaanse samenleving. Het zijn tekenen van hoop, en tegelijk misschien dus ook allemaal kleine knipogen van Gods aanwezigheid.

Bij het zien van alle onrechtvaardigheid komt het hart nog steeds in opstand. Maar het maakt tegelijk ook een sprongetje bij de vele lichtstralen van hoop die we zien doorsijpelen. Het ‘goede’ is sterker dan het ‘kwade’, was dat nu ook geen kern van Christus’ boodschap?

Alla tantou! (“God zij dank” in het sousou)

 


Op bezoek in een miniem kerkje

guinee-1716Er wordt vaak nostalgisch over gedaan: de “eerste kerk”. Alsof toen alles écht en goed was, helemaal zoals Christus het voor ogen heeft gehad. Verschillende passages in de Bijbel tonen echter aan dat ook de “eerste kerk” zijn moeilijkheden en problemen had.

Guinee, waar we ondertussen zo’n 11 maanden op missie zijn, heeft een heel jonge kerk. En dus helpen onze ervaringen hier misschien om ons wat meer inzicht te krijgen in wat die “eerste kerk” aan krachtpunten had.

Uiteraard, de vele moeilijkheden en beproevingen van een jonge kerk hebben we zeer zeker ook ervaren. Maar laten we - zoals meestal het zinvolste is - vertellen over de positieve ervaringen. Meer bepaald over één misviering, in een klein dorpje op enkele tientallen kilometers van de hoofdstad Conakry. Je hebt soms van die momenten: zeldzaam en bijzonder, eerlijk en eenvoudig, heel onverwacht en toch vertrouwd. De eucharistieviering die we in Wongkifong, een klein dorpje met slechts een handvol inwoners, mochten meemaken was er één van. We waren voor het weekend de drukte van de hoofdstad Conakry ontvlucht, en zo te gast bij de zusters van Sint-Jan in Kendoumayah.

Guinee 1719

Op zondag namen ze ons voor de eucharistieviering mee naar Wongkifong. En dus stonden we daar opeens als volledige buitenstaanders aan een miniem kerkgebouwtje dat in onze regio met moeite een kapel zou genoemd worden. Het deed me meteen denken aan de huiskerken waar de jonge christelijke gemeenschappen in samenkwamen. De priester kwam wat te laat, verschillende parochianen volgden zijn voorbeeld. Maar de begroeting door diegenen die wél al aanwezig waren was meteen heel hartelijk. Wat volgde was één en al eenvoud. Geen grote woorden, geen bombastisch gefeest. Gewoon: vreugdevol samenkomen. Luisteren naar en delen over Gods Woord, in een broederlijke eenheid. En het mooiste moment was wel dit: een vraagmoment net na de homilie.

De priester die vanachter het spreekgestoelte komt om te delen over Gods woord: met eerlijke en oprechte vragen van de parochianen, gevolgd door even eerlijke en oprechte antwoorden. Christus is het “woord van God”, niet? Wel, wat is er dan mooier dan een eerlijk deelmoment rond “het woord van God”? Ze zijn zeldzaam, die momenten, maar af en toe wéét je het gewoon: Hij is hier.

 


Guineaanse moslims en christenen

calb3648religieux-trait-po-jpgIn een tijd waarin religieus geïnspireerd geweld de media beheerst, is het hoopvol om in Guinee te wonen.

Hoewel de meerderheid (85%) van de Guineanen moslims zijn, is er ook een belangrijke christelijke gemeenschap. Tussen beide religieuze gemeenschappen is er heel veel onderling respect, en religieuze conflicten komen hier dan ook slechts zelden voor. Integendeel, het is bemoedigend om te zien hoe net de de hoofd-imam van Conakry samen met de aartsbisschop van Conakry aan de basis liggen van uitvoerige verzoeningsgesprekken tussen de verschillende etnieën in het land.

Onmiddellijk na de zeer gespannen verkiezingen van 11 oktober 2015 waren het ook zij die met een niet-mis-te-verstane oproep kwamen, waarin ze hun landgenoten opriepen tot een vredevolle oplossing voor de electorale geschillen.

Eenheid in vrede over religieuze grenzen heen: een voorbeeld voor de rest van de wereld!

 


De kern van het christendom in praktijk

collegasHet zaadje moet ‘begraven’ worden om te kunnen groeien en ‘vrucht’ te kunnen geven... Sterven aan zichzelf, om leven te kunnen geven voor anderen. Simpel gezegd is dit de boodschap die Christus ons bracht, eerst op vele manieren in zijn leven en daarna ultiem aan het kruis. Het is dan ook de kern van vele christelijke waarden: naastenliefde, rechtvaardigheid, solidariteit, eerlijkheid, broederlijkheid,... Om ze werkelijk te leven moeten we een beetje ‘sterven’ aan onszelf: ons ingebakken egoïsme laten plaatsmaken voor naastenliefde en solidariteit. 

Na een jaar op missie in Guinee was het tijd om terug huiswaarts te keren. Het moment dus om ook nog een allerlaatste blogje te schrijven. Vol dankbaarheid kijken we terug op wat me ervaren en geleerd hebben. Gedurende onze missie in Guinee hebben we ook heel vaak de kracht van de bovengenoemde ‘kern’ ervaren: zowel in de negatieve als in de positieve zin.

Chauffeurs die door hun gebrek aan discipline, en in een poging om zelf enkele seconden te winnen, urenlange onnodige files veroorzaken. Corrupte ambtenaren die gaan lopen met de middelen die de internationale gemeenschap gaf ter bestrijding van de ebola-epidemie, waardoor de epidemie nog langer mensenlevens eist. Of personeel in openbare ziekenhuizen dat eerst smeergeld eist vooraleer over te gaan tot noodzakelijke verzorging van patiënten, waardoor eerlijke gezondheidswerkers een pak minder verdienen (en dus bijna zot verklaard worden als ze niet zelf smeergeld vragen). Het zijn maar enkele voorbeelden van hoe persoonlijk gewin ten nadele van een hele groep (of zelfs een hele maatschappij) kan gaan.

Tegelijk zagen we ook voorbeelden van hoe het wél kan: een beetje (van/voor) zichzelf afstaan, om de andere (of een hele groep anderen) te laten vooruit gaan. De vrouwen van het dispensarium die een beetje van hun kleine maandloon afstaan, om zo onder elkaar een soort sociale zekerheid te verzorgen. De succesvolle Guineaanse bakker die van Frankrijk terugkeert naar de moeilijke levensomstandigheden in Guinee, om er een professionele school te beginnen. Dokter Cécile en Jeanne die hun deel van een premie verminderen, opdat iedereen evenveel zou krijgen. Of de kleermaker die er bewust voor kiest om enkel doven te werk te stellen, en zo deze kwetsbare mensen aan werk helpt.. Al deze ‘pareltjes’ zijn voorbeelden van hoe “een beetje sterven aan zichzelf” echt “leven geven” betekent voor de andere.

Slagen wij er zelf in hetzelfde te doen: “sterven aan onze eigen ‘ik’, om leven te geven aan de andere”? Het is zeker niet altijd makkelijk om een goed evenwicht te vinden tussen eigenbelang en dat van de andere. Wij hopen alvast dat de sterke voorbeelden van deze mensen - die in veel moeilijkere omstandigheden leven -  onszelf mogen inspireren om de dagdagelijkse uitdaging aan te gaan.

 

 
Op missie in Guinée

where the magic happens

Wij trouwden...
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
in Saint-Jean-de-Côle...

sjdc kerk

op zaterdag 19 juli 2014 !

datum